Vertaalbureau
Diensten
Kennis
Tarieven
Contact
Cursus
Tsjechisch Intensief
Toetsenbord
Cultuur
Portretten
Kalender
Literatuur
Pantheon
Tsjechisch
Engels

www.tsjechisch.nl

TSJECHISCHE PORTRETTEN (XXXIX)

De Winterkoning

Toen Elizabeth Stuart, oudste dochter van de Engelse koning James (Jacobus) IV en Anna van Denenmarken, in het huwelijk trad met Frederik van de Palts, die toen zijn hof in Heidelberg hield, kon zij niet vermoeden, welk een tragische levensweg er voor haar lag. In 1619 aanvaarde Frederik V de kroon van Bohemen van de opstandige Boheemse edelen, waarna hij openlijk de zijde van de protestanten koos tegen de machtige Habsburgers die Bohemen sedert 1526 regeerden. In de herfst van 1619 toen Frederik en Elizabeth Praag binnenreden, waren er al cynici die verklaaaden dat de nieuwe Boheemse vorst niet langer dan n winter in de Boheemse hoofdstad zou verblijven. In feite regeerde hij toch nog ruim een jaar vr zijn tropen in de tragische slag op de Witte Berg, die het begin was van drie eeuwen Duitse bezetting, definitief zouden worden verslagen. Frederiks eigendommen in Europa werden in beslag genomen en hem restte niets anders meer dan in Holland asiel aanvragen, waar een neef van Frederik, onze prins Maurits het echtpaar alle hulp toezegde. Elizabeth wijdde al haar energie en charme aan de zaak van haar man, de "Winterkoning". Aan haar komst in NEderland herinnert in Rhenen nog een plaquette.

Gelukkig waren er entousiaste jonge prinsen, die het echtpaaar hun hulp aanboden. Christiaan van Brunswijk, een jonge Duitse prins, schreef op zijn vaandel: "Tout pour Dieu et pour Elle", uiting gevend aan zijn bewondering voor de jonge Boheemse vorstin. Entousiasme evenwel was niet voldoende. Tegen de Oostenrijkse overmacht was het gelgertje van Frederik niet bestand. Hij stierf nog als balling in 1632 aan tyfus.

Elizabeth wilde de politieke realiteit echter niet zien. Zij zette de strijd allen voort, financieel bijgestaan door Karel I en het Hollandse hof. Met overtuiging verdedigde zij haar rechten en die van haar oudste zoon Charles Louis tegenover de Europese vorstenhoven. Intussen namen de moeilijkheden toe. Het Engelse parlement zette de financile hulp stop.

Toen de dertigjarige oorlog in 1648 eindigde met de bekende Vrede van Mnster, hoopte Elizabeth haar laatste jaren in Heidelberg te kunnen slijten. Maar problemen met haar oudste zoon waren er de oorzaak van dat zij er de voorkeur aan gaf in Den Haag te blijven. Een nieuwe slag trof haar diep. Haar broer koning Karel I werd in Engeland ter dood gebracht. Haar zoon in Heidelberg wilde haar geen toelage meer geven en verontwaardigd schreef zij of hij werkelijk voornemens was haar zonder geld voor kaarsen, zeep en brandhout aan haar lot over te laten.
De dood van Cromwell braqcht neiuwe hoop in haar door muizen geteisterde landhuis. Zij nam deel aan de feestelijkheden in Den Haag, waar het herstel van de monarchie in Engeland werd gevierd. In 1662 kreeg zij een nieuw huis in Engeland, maar de daardoor ontstane drukte was haar te veel geworden.

De gemalin van de Winterkoning, in Engeland "Queeen of Hearts" genoemd, stierf in februari 1662. De blijvende gevolgen voor de positie van de Tsjechen zijn bekend. Keizer Ferdinand II triomfeerde, de Tsjechische kroon kwam weer voor drie eeuwen in Habsburgse handen en 27 Tsjechische edellieden werden in de oude stad onthoofd acht maanden na de Slag op de Witte Berg. Twaalf van deze hoofden werden als waarschuiwng in het openbaar tentoongesteld op de Karslbrug.


www.tsjechisch.nl - Copyright ZBB Vertaalbureau - e-mail: zbb@tsjechisch.nl